nr 16/2009
Anna Michalska

Super, ekstra, hiper, bomba!

Dodano: 13 maj 2009 r.

Superbohater, superprodukcja, superdieta, superczuły superchłopak, super-Europejczyk... Prawdą jest, że we współczesnym języku polskim cząstka super- pojawia się aż za często. Ale nie tylko ona.

Wszechwładne mini-

Pojawienie się w polszczyźnie obcych cząstek typu: a-, anty-, eks-, ekstra-, hiper-, mini-, ultra- czy wspomniane powyżej super- (zapożyczonych przede wszystkim z łaciny i greki) wzbogaciło w dużej mierze nasz język, jednakże stosując je nagminnie w mowie i piśmie, zapominamy tym samym o naszych rodzimych określeniach, w które doprawdy nasz język obfituje. I tak zamiast przymiotników: krótki, mały, nieduży, niewielki, niepozorny mamy jedną cząstkę: mini-. Wszechwładne mini- zdominowało wszystkie dziedziny naszego życia. Niewielka krzyżówka zamieszczona w czasopiśmie opatrzona jest cząstką mini- (minikrzyżówka), mały lokal gastronomiczny to minibar, na półkach księgarskich leżą minisłowniki do nauki języków obcych, tudzież minirozmówki, a premier organizuje minikonferencję. Popularna jest również cząstka mega-. I tak słyszymy np. o megaclubach, megapromocjach, megasamach (już rzadziej), megaloteriach.

Wszystko jest super i ekstra!

Pozytywne określenia chłopaka/mężczyzny typu: miły, ujmujący, szarmancki, przystojny kwituje cząstka super- (superchłopak, supermężczyzna, superfacet). Podobnie rzecz się ma z ładną, śliczną, uroczą, dziewczyną/kobietą. Słyszy się: superbabka, superkobieta, superfacetka. Mamy też supernowoczesne supermocarstwa, superautomaty czy osławionego już Supermana. Nieco z użycia natomiast wyszło słowo supersam. Dzisiaj są to markety. W reklamach pojawia się też często cząstka ekstra-. Promocja np. obejmuje ekstranowoczesną ekstratelewizję, ekstralodówkę, ekstraelektroluks. Robiąc zakupy w sklepie spożywczym (nie markecie), zauważyłam kiedyś ogłoszenie takiej oto treści: "Ekstrapilnie sprzedam wózek dziecięcy, niezniszczony. Ekstracena!...".

Nie zapominajmy o synonimach!

Współcześnie nie wyobrażamy już sobie świata bez promieniowania ultrafioletowego, ultrafiltru, fali ultradźwiękowych czy ultrasonografii. Mamy też jednak ultraradykalne środki, sposoby (skrajnie radykalne), ultranowoczesną aparaturę elektronową czy ultranowoczesną muzykę.

Inną modną dzisiaj cząstką jest również hiper-, oznaczającą nadwyżkę, nadmiar czegoś. I tak mamy m.in.: hiperkrytycyzm, hiperprodukcję, hiperdźwiękowe samoloty, hiperinflację, hiperłącze.

Prawdą jest, że trudno nam sobie wyobrazić nasze porozumiewanie się bez niektórych powyżej przytoczonych przykładów słów, jednak warto pamiętać, że stopień zróżnicowania używanych form jest miarą naszej sprawności językowej i miarą bogactwa stylistycznego naszego ojczystego języka. A polszczyzna bogata jest w synonimy!

Tagi: podwórko
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

św. Jan Bosko

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

książka

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

opowiadania dla ducha

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł