nr 35/2005

Pielgrzym i spacerowicz

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Grzech niszczy nie tylko pojedynczego człowieka, lecz także społeczeństwo czy naród - podkreśla ojciec Dariusz Kowalczyk, teolog dogmatyczny, w rozmowie z Małgorzatą Terlikowską.

Ozon: Czy dziś ludzie grzeszą więcej niż kiedyś?

O. Dariusz Kowalczyk: Nie. Któż byłby w stanie porównać pod względem grzeszenia wiek XVI z XVIII czy XXI? Żyjemy - przynajmniej w tej części Europy - od dłuższego czasu w pokoju, nie mordujemy się nawzajem. Co prawda niedaleko, na Bałkanach, w pewnym sensie nadal trwa wojna, ale u nas nie. I wydaje mi się, że ten początek wieku XXI nie jest gorszy niż wiek XX ze swoimi zbrodniczymi, grzesznymi totalitaryzmami. Można mówić raczej o zmianach w świadomości grzechu.Choć prawdą jest, że zarówno dobro, jak i zło ma dziś większe możliwości oddziaływania.

Czy współczesny człowiek ma świadomość swojej grzeszności?

- Współczesny człowiek z tej bogatszej części świata, którego charakteryzuje konsumpcjonizm, niejednokrotnie bagatelizuje rzeczywistość grzechu. W swojej niewiedzy, w swoim cynizmie, sprowadza już samo słowo "grzech" do jakiejś śmiesznostki, do słabostek natury seksualnej. Grzech to jest coś przyjemnego, coś fajnego, co - nie wiedzieć czemu - przez Kościół jest zabronione. To jest groźne, ponieważ grzech nie jest taką śmiesznostką, błahostką. Grzech jest rzeczywistością, która wcześniej czy później sprowadza śmierć w sensie bardzo konkretnym.

Czy zawsze w historii Kościoła problem grzechu był tak bagatelizowany?

- Od wieków mamy napięcie między dwoma skrajnościami. Z jednej strony mieliśmy - i dziś też mamy - nadużywanie prawdy o grzechu. Odbiciem w drugą stronę jest orędzie bezgrzeszności. Zasadza się ono na dwóch przekonaniach. Z jednej strony mówi się, że człowiek jest wolny i nic nie powinno go ograniczać - wszelkie nakazy i zakazy są jedynie wynikiem umowy społecznej, zatem nie ma co mówić o grzechu, bo człowiek kształtuje sam siebie i robi to, co sam uważa za stosowne i nie musi się przed żadnym Bogiem tłumaczyć. Ważniejsza jest jego wolność i jego osobisty wybór. Z drugiej strony usprawiedliwia się człowieka, ukazuje się go jako spętanego różnego rodzaju mechanizmami psychologicznymi i socjologicznymi. Grzech nie istnieje, bo nie ma żadnej odpowiedzialności. U Kołakowskiego czytałem taką historię. Redaktor przepytywał seryjnego mordercę. Podsuwał mu myśl, że dopuścił się takich strasznych czynów, bo miał trudne dzieciństwo i był na wojnie w Wietnamie. I w pewnym momencie ten morderca mówi: - Słuchaj, bracie, ja zrobiłem to, co zrobiłem, ale wcale nie musiałem tego robić, byłem wolny. I Kołakowski konkluduje: jeśli są tacy ludzie na świecie, to znaczy, że można mówić o wolności.

Czy dostrzega ojciec grzechy charakterystyczne dla naszych czasów?

- Rzeczywistość grzechu jest dość banalna i od wieków się powtarza w różnych nowych wcieleniach. Dawniej grzech postrzegano głównie w relacji: ja - Bóg. Grzesznik czuł się winny wobec Boga. I być może ta wertykalna perspektywa grzechu: ja - transcendentny Bóg przysłaniała w pewnych momentach horyzontalną perspektywę grzechu, czyli: ja - bliźni. I dziś, mam takie wrażenie, to, co dobre w rozumieniu grzechu, to to, że coraz bardziej dostrzegamy ten horyzontalny, społeczny wymiar grzechu.

Zastanawiając się nad tymi zmianami, można się odwołać do takich dwóch kategorii - pielgrzyma i spacerowicza. Dawniej człowiek rozumiał siebie jako pielgrzyma, który ma jakiś cel. Wszystko, co go od tego celu odwraca, jest grzechem. Dzisiaj mamy coraz częściej do czynienia z człowiekiem, do którego odnosi się kategoria spacerowicza. On nie dąży do czegoś ostatecznego. Dla niego ważne jest poczucie, że tu i teraz jest mu dobrze.

Kiedy powinniśmy iść do spowiedzi?

- Spowiedź jest konieczna wtedy, gdy popełniliśmy grzech śmiertelny, czyli taki, który sprawił, że nasza relacja z Bogiem została zerwana. Potrzebna jest wtedy modlitwa Kościoła, potrzebny jest sakrament pokuty.

Kiedy popełniamy grzech śmiertelny? Tego nie da się skatalogować. Kwestia grzechu nie jest zupełnie obiektywna, bo skoro w rozumienie grzechu wchodzi dobrowolność i świadomość, to wchodzimy w subiektywne obszary pojmowania grzechu.

Grzechy lekkie, powszednie, w ich przypadku spowiedź nie jest potrzebna. Te grzechy - jak poucza nas Ewangelia - można zgładzić na wiele różnych sposobów, podejmując post, modlitwę, jałmużnę. Jeśli wypowiadamy słowa: "Spowiadam się Bogu Wszechmogącemu...", to nasze grzechy lekkie są gładzone. Komunia święta także gładzi grzechypowszednie, pomaga na co dzień się z nimi zmagać.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

32 rysunki do kolorowania, które przeprowadzają dziecko przez najważniejsze miejsca i...

5,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Proponujemy, aby przez cały 2021 rok towarzyszyły nam fragmenty snów św. Jana Bosko....

8,50 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

św. Jan Bosko

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

opowiadania dla ducha

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł