10/2017
Magdalena Urlich

Język Kościoła: opisać nieopisane

Dodano: 2 czerwiec 2017 r.

Po jakiemu mówimy w Kościele? Czy to język inny niż ten, którego używamy na co dzień? I czy jest dla nas zrozumiały?

fot. pixabay.com/Pexels

Od czasów Soboru Watykańskiego II zamiast łaciny w czasie liturgii słyszymy języki narodowe, czyli w Polsce – polski. Język, jakim przemawia Kościół, ma nas zbliżać do Boga, wprowadzać w Jego rzeczywistość. A jednocześnie ma pomóc Bogu wejść do naszego życia. Jak w innych sferach, tak i tu język jest narzędziem komunikacji. Jednak w tym wypadku jedną z jej stron jest Bóg. A przecież „Boga nikt nigdy nie widział”. Na tym polega specyfika języka religijnego – a jednocześnie trudności, jakie mamy w posługiwaniu się nim.

Księgi i księża

Idąc do kościoła, uczestnicząc w liturgii, spotykamy co najmniej dwie twarze kościelnego języka. Pierwsza: księgi, przede wszystkim Mszał lub Rytuał. Mszał to księga liturgiczna, zawierająca wszystkie modlitwy odczytywane w czasie Mszy św. Rytuał zawiera teksty modlitw odmawianych w czasie liturgii sakramentów bądź sakramentaliów (np. obrzędy błogosławieństw czy pogrzebów). Jeśli w trakcie Mszy św. wsłuchujecie się w modlitwy, wiecie, że są one różne w zależności od okresu liturgicznego lub od wyboru formularza Mszy św. Formularz Mszy św. to coś w rodzaju „Mszy na temat” – część z nich dotyczy konkretnych świętych i uroczystości, inne – „specjalnych potrzeb”, jest tam np. Msza o nową ewangelizację. Samych prefacji, czyli modlitw następujących po dialogu z kapłanem, zaczynającego się od „W górę serca”, mamy w obecnym Mszale 97. W jednym z historycznych Mszałów było ich ponad 200! Wskazuje to na wielkie bogactwo kościelnego języka liturgicznego. Jednocześnie jest on od nas dość wymagający. Przyznajcie się, ile razy odpłynęliście myślami, zamiast wsłuchać się w tekst prefacji. Warto jednak podjąć wysiłek, bo za tymi tekstami kryją się długa tradycja i mądrość Kościoła.

Druga twarz to twarz księdza, który mówi kazanie. Wiadomo, że inaczej będzie mówił młody wikariusz, inaczej siedemdziesięcioletni ksiądz emeryt. Nie wszyscy księża posiadają dar pięknego mówienia. Nie każdy trafi akurat do ciebie. Ale słuchać zawsze warto. Nigdy nie wiesz, czy właśnie z ust tego księdza, na tym kazaniu, nie usłyszysz jednego zdania, które cię poruszy, pozwoli coś zmienić. Bo kaznodziejskiego sukcesu nie wyznacza zadowolenie parafian, tylko liczba osób, które się nawracają.

Mowa Pasterzy

Z językiem Kościoła spotykamy się też w jego oficjalnych dokumentach. Wszyscy jesteśmy adresatami listów pasterskich biskupów w Polsce. Oprócz tego szereg różnych dokumentów wydaje Stolica Apostolska. Głos papieży znajdziemy np. w encyklikach. One także, mimo naukowego, teologicznego charakteru, naznaczone są indywidualnym stylem.

Próbowaliście kiedyś lektury encyklik św. Jana Pawła II? Może sami to pamiętacie, może taki obraz znacie z mediów, ale Papież z Polski w kontakcie z wiernymi był bardzo żywiołowy, reagował spontanicznie, potrafił szybko nawiązać serdeczną więź. Wydawałoby się, że podpisane przez niego dokumenty też będą lekkostrawne... Tak jednak nie jest. Jest to pełen treści, bardzo gęsty język. Lektura wymaga wysiłku i skupienia. To przypomina, że Papież był filozofem, zajmował się etyką i personalizmem, a o poziomie trudności jego dzieł i wykładów (na KUL-u, jeszcze jako Karol Wojtyła) krążyły anegdoty. Np. ta o prałacie, który na żart Wojtyły, że znajdzie się w czyśćcu, odpowiedział, że jeśli tak, to wie, co tam będzie robił: czytał Osobę i czyn.

Całkiem inne w odbiorze były dla mnie encykliki Benedykta XVI – bardziej klarowne, choć też pełne głębi. Jeśli nie mieliście okazji, zajrzyjcie do wybranych encyklik trzech ostatnich papieży. To może być ciekawe porównanie – jak różni się styl każdego z nich, jak się je czyta, ile wysiłku wymagają. A jednocześnie wyzwanie, by poznać i ten rodzaj kościelnego języka.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Zebrane w tej książce opowiadania przybliżają Maryję jako wrażliwą i czułą towarzyszkę...

24,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Różaniec przemienia życie, a lektura tej książki przemienia sposób myślenia o różańcu....

27,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

św. Jan Bosko

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

książka

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

opowiadania dla ducha

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Ta książka mówi o grzechu i chrześcijańskim przebaczeniu w taki sposób, aby ułatwić...

15,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł