nr 44/2007 s. 16-19
ks. Tomasz Jaklewicz

Gdzie jest dusza?

Dodano: 1 luty 2008 r.

Czy człowiek ma jeszcze nieśmiertelną duszę? - pyta w liście Czytelnik, żaląc się, że z kazań zniknęło ważne słowo: dusza.

...ciąg dalszy

Teologowie nie wierzą w duszę

Byłoby rzeczą niesprawiedliwą wskazywać tylko umysłowy klimat naszych czasów jako winowajcę zagubienia duszy. Pojęcie "duszy nieśmiertelnej" przeżywa kryzys w samej teologii. Temat wywołali kilkadziesiąt lat temu protestanccy bibliści. Zakwestionowali oni pojęcie duszy, uznając je wręcz za niechrześcijańskie. Linia ich rozumowania była mniej więcej taka: dusza jest pojęciem zaczerpniętym z greckiej filozofii i nie występuje w Biblii, wejście duszy do nauczania Kościoła było wynikiem zbyt silnego wpływu filozofii greckiej, pojęciem właściwym dla wyrażenia chrześcijańskiej nadziei życia wiecznego jest zmartwychwstanie całego człowieka, a nie nieśmiertelność duszy. Wobec tego należy zrezygnować z tego pojęcia.

Ten sposób myślenia przeniknął także w jakimś stopniu do teologii katolickiej. W Mszale Rzymskim z roku 1970 usunięto termin "dusza" z liturgii za zmarłych. Zniknął też z obrzędów pogrzebowych. (Dziś już jest, choć nie za często). Benedykt XVI zwracał uwagę na to zjawisko 30 lat temu w swojej słynnej książce "Śmierć i życie wieczne". Pisał, że tak prędka rezygnacja z tradycyjnego pojęcia to wynik nie tyle pogłębionej lektury Biblii, ile raczej wpływu świeckiej mentalności, która w człowieku widzi tylko materię i neguje wszystko, co duchowe.

W postulatach zgłaszanych przez biblistów było jednak sporo racji. Biblia rzeczywiście traktuje człowieka jako jedność materialno-duchową, ponadto mówi o życiu wiecznym całego człowieka, ponieważ głosi zmartwychwstanie. Nadzieja na wieczność dotyczy nie tylko ducha, ale i ciała. W credo wyznajemy wiarę w "ciała zmartwychwstanie i życie wieczne". Chrześcijańska nadzieja na życie po śmierci opiera się przede wszystkim na zmartwychwstaniu Chrystusa i wierze w nasze zmartwychwstanie.

Nauczanie o duszy nieśmiertelnej nie powinno więc przesłaniać zasadniczej prawdy chrześcijańskiej eschatologii: zmartwychwstania umarłych. A że tak się zdarza, widać gołym okiem w katechizmowych sześciu prawdach wiary. Mowa jest w nich, że "dusza ludzka jest nieśmiertelna". Nie ma jednak ani słowa o zmartwychwstaniu. To przykład niewłaściwego przesunięcia akcentów, na które słusznie zwracali uwagę bibliści. Błędem jest jednak popadanie w skrajność i całkowite negowanie pojęcia "duszy".

Kościół nie rezygnuje z "duszy"

W 1979 roku watykańska Kongregacja Nauki Wiary opublikowała list, który był reakcją na zbyt daleko idące pomysły teologów. "Chrześcijanie są zdezorientowani, ponieważ nie odnajdują już swojego słownictwa i znanych sobie pojęć" - czytamy w dokumencie. Najważniejsze dla naszych pytań o duszę są następujące stwierdzenia Kongregacji: "1. Kościół wierzy w zmartwychwstanie umarłych. 2. Kościół rozumie to zmartwychwstanie jako odnoszące się do całego człowieka; dla wybranych jest ono niczym innym, jak rozciągnięciem na ludzi zmartwychwstania Chrystusa. 3. Kościół przyjmuje istnienie i życie po śmierci elementu duchowego obdarzonego świadomością i wolą w taki sposób, że «ja ludzkie» istnieje nadal, chociaż w tym czasie brakuje nadal dopełnienia jego ciała. Na oznaczenie tego elementu Kościół posługuje się pojęciem «duszy», którego używa Pismo Święte i Tradycja. Chociaż pojęcie to ma w Biblii różne znaczenia, Kościół stwierdza jednak, że nie ma poważnej racji, by je odrzucić, a co więcej uważa, że jest bezwzględnie konieczny jakiś aparat pojęciowy dla podtrzymania wiary chrześcijan".

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

św. Jan Bosko

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

opowiadania dla ducha

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł