ks. Andrzej Muszala

5. Używanie magicznych zwrotów-kluczy i form bezosobowych

Dodano: 18 marzec 2012 r.

Kolejna nasza przywara: używanie formuł-kluczy, czyli słów i wyrażeń bezosobowych, niekonkretnych, często w trybie przypuszczającym. Jest ich cała gama, z czego chyba nikt nie zdaje sobie nawet sprawy.

...ciąg dalszy

Dla ludzi, którzy naprawdę żyją Ewangelią, słowo „chciałbym” w ogóle nie istnieje! Tak jak to było chociażby w przypadku św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Ktoś obliczył, że jednym z najczęściej powtarzających się w jej „Rękopisach” zwrotów jest je veux (chcę), jest ono użyte ponad sto razy! Jak na przykład w jednym z najmocniejszych fragmentów:

Boże mój, wybieram wszystko. Nie chcę być świętą na pół; nie boję się dla ciebie cierpieć, jedyne czego się boję, to że zachowam swoją wolę. Więc mi ją zabierz, ponieważ wybieram wszystko, czego Ty chcesz! (Rękopis A)

Z drugiej strony prawie nigdy Teresa nie używała słowa chciałabym. Stawiała sobie kolejne cele i dążyła do nich z uporem! W wieku 24 lat mogła opuścić ten świat, ukończywszy – jak to sama określiła – „bieg olbrzyma” (Rękopis A)

Weźmy się wspólnie za to fatalne słowo chciał(a)bym! Umówmy się, że od dziś już go nie używamy! Nie litujmy się nad sobą! Słowo to jest po prostu kłamstwem! To zwrot, którym się nieustannie oszukujemy. I który nie stawia nam żadnych wymagań. Parafrazując Wyspiańskiego, można by i wiele mieć, byle by się tylko chciało chcieć…

Innym wyrażeniem-kluczem używanym w Polsce nader często jest inne orzeczenie w trybie niedokonanym (jest w tym jakaś ukryta przemyślność…) postaram się. Najczęściej można je usłyszeć w dwóch miejscach: na uczelni i w konfesjonale. Sądzę, że nie będzie to nadużyciem tajemnicy spowiedzi, gdy zwierzę się z pewnego spostrzeżenia. Gdy proponuję coś penitentowi/penitentce (np. żeby codziennie czytał Pismo święte, porozmawiał z żoną, ograniczył ilość czasu w internecie…) i słyszę deklarację typu: postaram się, to jest to dla mnie bardzo niebezpieczny znak. Oznacza on zwykle, że człowiek ów wcale nie chce przyłożyć się do danej rzeczy, lecz w delikatnej formie mówi mi: „Odczep się, nie zrobię tego”. Oszukuje i siebie, i mnie, najczęściej w ogóle sobie tego nie uświadamiając.

Tymczasem pytanie ewangeliczne brzmi krótko: „CZY CHCESZ?” Czy chcesz uwolnić się od nałogu? Czy chcesz rzucić palenie? Czy chcesz uporządkować swoje życie, spojrzenia? Czy chcesz poznać bliżej Boga? Itd… Jeżeli zamiast chcę powiesz postaram się, nie masz szans!

Chcę pociąga za sobą konkretne wymaganie. Jeszcze lepiej będzie jednak, jeśli zastąpimy je bezkompromisowym muszę. „Ja muszę to zrobić! Skoro mi ten nałóg tak bardzo doskwiera, to nie mogę się poddać! Po prostu muszę! A wiem, że z Bogiem wszystko jest możliwe!”

Trzecim, specyficznie polskim zwrotem jest forma bezosobowa: „złamało się”, „rozlało się”, „spadło”, „zepsuło się”, „zgubiła mi się książka”. O, jakżeż okropne są te rzeczy materialne, które nas otaczają! Książki potrafią sobie gdzieś pójść i po prostu zgubić się! Podobnie klucze. Są też zjawiska wręcz nadzwyczajne: łopata i miotła mają w Polsce taką dziwną właściwość, że potrafią długo stać, a potem nagle… złamać się! Dzbanki przemieszczają się, spadają ze stołów, same się rozbijają! Zwróćcie na nie baczną uwagę!

Czemu służy takie bezosobowe mówienie? Temu, by nie brać odpowiedzialności za to, co robimy. I znowu mamy tu do czynienia z kłamstwem – przynajmniej pośrednim – za pomocą którego odwracamy winę od siebie i zrzucamy ją na biedną miotłę lub inny przedmiot, który nie może się bronić. To bardzo nieszczera forma nieustannego usprawiedliwiania siebie. Jak trudno nam stanąć w prawdzie i powiedzieć, że to JA coś rozbiłem, JA zniszczyłem, JA zgubiłem!...

W językach obcych forma bezosobowa występuje rzadko (w angielskim oznacza zupełnie coś innego niż w polskim) albo i wcale jej nie ma. Francuskie „on dit” można przetłumaczyć: „mówi się”; o wiele częściej zwrot ten służy jednak wskazaniu podmiotu działania – „MY mówimy”.

Mówienie bezosobowe to trzeci zwrot, który należy wyrzucić z naszego słownika. Już najwyższy czas, byśmy stali się dorosłymi i zaczęli żyć w prawdzie. Chrystus chce (nie chciałby!) tego. Chce, byśmy byli ludźmi dojrzałymi. Szczególnie więc w tym Wielkim Poście zastanówmy się, co mówimy, jak mówimy i ile od siebie wymagamy. Dokładny rachunek sumienia w tej kwestii będzie dla nas niezłą lekcją pokory…

Powodzenia!

ks. Andrzej Muszala

Pustelnia św. Teresy z Lisieux, 4 marca 2012 r.
(www.pustelnia.pl)

Reklama
Portret użytkownika Nastolatek
Nastolatek (anonimowy), 23 marzec 2012 r.

Ciekawe. Dobrze napisane :).

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

św. Jan Bosko

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

książka

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

opowiadania dla ducha

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł