nr 7/2007
Natalia Budzyńska

W rytmie ciszy

Dodano: 5 marzec 2007 r.

Na tym filmie nikt nie zajada popcornu i nie sączy coca-coli. Nawet jeśli nieopatrznie je kupił, zapomina natychmiast o czymś tak przyziemnym. Nie dlatego, że chrupanie staje się doskonale słyszalne wobec panującej w sali przez ponad dwie godziny ciszy. Z ekranu bije dużo więcej, a widz poddaje się odwiecznemu rytmowi świata stworzonego przez Boga.

2005 Philip Groning/VG bild kunst

„Wielka cisza” niemieckiego reżysera Philipa Gröninga to film niezwykły, ale jeszcze bardziej niezwykła jest popularność, jaką zdobył wśród widzów we Francji i Niemczech. Ludzie potrzebują duchowości i to już nie tej, która była przedstawiana jako jedyna atrakcyjna przez wiele dziesiątków lat w Europie Zachodniej. Dość już produkcji o mnichach buddyjskich i indyjskich pustelnikach. Europa ma swoją duchowość i jest to duchowość chrześcijańska. „Zrealizować «Wielką ciszę» znaczyło zrobić film, który dałby możliwość opisania niemal starożytnej genezy, korzeni, z których wyrosła nasza kultura” - mówi reżyser.

„Tylko w nieskończonej ciszy można zacząć słyszeć. Tylko tam, gdzie nie ma słów, można zacząć widzieć”.

Czy można z zainteresowaniem oglądać 160 minut z życia mnichów, którzy ze sobą nie rozmawiają? Nasz „współczesny” umysł jest w stanie objąć półgodzinny film dokumentalny na taki temat, ale pełnowymiarowy seans kinowy? Jeśliby spojrzeć na to racjonalnie, to nic się przez ten czas nie dzieje: słońce wschodzi i zachodzi, mnisi modlą się i pracują, codziennie wykonując te same czynności. A jednak czujemy się zaczarowani tą prostotą i surowością życia, odnajdujemy jej sens, choć obrazowi nie towarzyszy żaden komentarz. Wydaje się, że stanęliśmy oko w oko z Bogiem i jesteśmy porażeni wiarą kartuskich mnichów. Przyjmujemy, że życie według ewangelicznych zasad jest możliwe nawet dziś, a człowiek wierzący jest szczęśliwy. To właśnie rzuca się przede wszystkim w oczy. Wśród kilku zaledwie słów, które w czasie filmu są wypowiadane przez mnichów, głęboko zapada w pamięć to, co mówi stary i niewidomy zakonnik na temat śmierci. To prawdziwie dobra nowina, że chrześcijanin to osoba, która nie boi się śmierci. Ponieważ się nie boi, więc jest szczęśliwa.

Oglądając klasztor i jego otoczenie zmieniające się w rytm pór roku, dając się przez dwie i pół godziny prowadzić przez klasztorny „rozkład dnia”, rozumiemy ideę kartuskiej dewizy: Stat crux dum volvitur orbis - „Krzyż stoi choć zmienia się świat”.

Kontemplacja w kinie

Historia powstania „Wielkiej ciszy” jest nieprawdopodobna. Philip Gröning wpadł na pomysł nakręcenia filmu dokumentalnego o kartuskim klasztorze prawie dziewiętnaście lat temu. Miał wówczas dwadzieścia kilka lat i był początkującym reżyserem. Jednak rozmowa z przełożonym klasztoru Grande Chartreuse nie dawała żadnej nadziei. Bo cóż oznacza zapewnienie, że owszem, można wejść z kamerą na teren klasztoru, ale za jakieś trzynaście lat… Tymczasem dokładnie wtedy, w 1999 roku, zadzwonił w jego mieszkaniu telefon i męski głos oznajmił, że przeor jest zainteresowany filmem. Obostrzenia, jakie stawiał przeor słynnego klasztoru, w niczym nie utrudniały pracy reżyserowi, właściwie odpowiadały jego własnym założeniom. Żadnego sztucznego światła, żadnej muzyki, żadnego komentarza. Najtrudniejszym warunkiem do spełnienia był zakaz prezentowania filmu na jakichkolwiek konkursach. Philip Gröning zamieszkał więc w celi, jak inni mnisi, jadał, kiedy oni jedli, modlił się w tym samym czasie. Gdy mnisi pracowali, on również pracował - kręcił film. Poddając się rytmowi życia klasztornego według ścisłych reguł, w tym także zasad milczenia, mógł wejść w kontemplację i zapewne dzięki temu udało mu się przekazać ją poprzez nakręcony obraz.

Philip Gröning spędził w Grande Chartreuse niemal pół roku, w tym cztery miesiące bez przerwy. „Dwadzieścia jeden lat po zrodzeniu się pierwszego pomysłu skończyłem moją filmową medytację, 160-minutową podróż w głąb całkowitej ciszy” - mówi reżyser.

Tagi: film
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

św. Jan Bosko

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

opowiadania dla ducha

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł