Golibroda

recenzja książki "Fryzjer Stalina" P. M. Levitta

Dodano: 5 sierpień 2014 r.

Razan każdej nocy przesuwa brzytwę po gardle tyrana ze świadomością, że jeden ruch jego ręki mógłby zmienić losy historii.

Półki w Empiku uginają się od bestsellerów i innych komercyjnych wytrychów. Nazwiska drukowane na twardych i miękkich oprawach nie mówią mi nic. Tytuły tym bardziej. Tony makulatury, wzdycham z rozżaleniem ekologa. Znaleźć dobrą współczesną powieść w tym drukowanym śmietniku graniczy z cudem. Mnie się udało taki cud wydawniczy zobaczyć.

Fryzjer Stalina autorstwa Paula M. Levitta rozgrywa się w ZSRR w jednym z najpodlejszych okresów historii, czyli w latach 30-tych XX wieku. Ówczesna prasa donosi, że oto powstaje raj na ziemi, państwo, którego jeszcze nie było, w którym panuje ład i dostatek. Zwiedziony tymi doniesieniami tytułowy fryzjer Awraham Bahar opuszcza swoją rodzinną Albanię, by skosztować lepszego życia. Poprzez szereg perypetii trafia do Moskwy, a dzięki swym niezwykłym umiejętnościom zostaje osobistym golibrodą Stalina. Co noc (dzień zdaje się zbyt niebezpieczny) siada przed fryzjerem sam najwyższy Wożd i oddaje swą nietykalną twarz do zabiegu. Razan (bo pod takim pseudonimem golibroda trafił na Kreml) każdej nocy przesuwa brzytwę po gardle tyrana, ze świadomością, że jeden ruch jego ręki mógłby zmienić losy historii. Fryzjer jednak nade wszystko ceni sobie swój fach i nie dopuszcza, aby przy goleniu pojawiła się choć kropla krwi. Po krótkim czasie Razan uświadamia sobie, że Wódz kryje się pod wieloma sobowtórami, których nie sposób rozpoznać. Nigdy nie wie, kiedy w lutrze odbijają się te jedyne, prawdziwe wąsy Stalina.

Razan, Albańczyk żydowskiego pochodzenia, to postać szczególna. Jest przedsiębiorczy, ale zarazem łagodny w usposobieniu. Budzi sympatię czytelnika swoją dobrodusznością. Przywodzi na myśl społeczność Anatewki, która jest zarazem smutna i wesoła, marzycielska i zdroworozsądkowa. Tak, Razan pochodzi ze świata Skrzypka na dachu, z tą różnicą, że przeżył już wojnę światową i historia pozbawiła go złudzeń. Mimo to, dzięki własnej przedsiębiorczości, układa sobie nienaganne życie. Bierze pod opiekę wdowę z dziećmi i do końca walczy o swoją rodzinę.

Choć powieść nigdy nie przestanie być fikcją, to autor z niezwykłą pieczołowitością zadbał o oddanie ducha epoki. W tle pojawiają się obrazy wyjęte z kart historii: wielki głód na Ukrainie, terror stalinowski czy fala represji podczas czystek partyjnych. Historia stała się pejzażem dla powieści. Zresztą inspiracją do stworzenia głównego bohatera był Karl Pauker, autentyczny fryzjer i szef ochrony Stalina. We wstępie czytelnik może także przejrzeć bibliografię, która umożliwiła autorowi napisanie powieści z taką starannością. Fryzjer Stalina to historia dla miłośników literatury pięknej.

Bez nadęcia wydaje się ocena z „The Washington Post”, że powieść to „fascynujący melanż Roku 1984 Orwella i Paragrafu 22 Hellera.” To bardzo trafne podsumowanie prawie 500-stronicowej książki, w której absurd łączy się z grozą, a humor ratuje przed złem. Na pochwałę zasługuje sposób prowadzenia narracji – dynamiczny i zaskakujący. Wątki powiązane są w znakomity sposób. To powieść bez niepotrzebnych zdań, z pełną dbałością o styl i język. To lektura dająca prawdziwą przyjemność czytania. Wyrazy uznania kieruję także do polskiej tłumaczki.

Powieść, po którą warto sięgnąć! Polecam!

***
P. M. Levitt, Fryzjer Stalina, tłum. G. Waluga, Fronda, Warszawa 2014.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

Ta książka mówi o grzechu i chrześcijańskim przebaczeniu w taki sposób, aby ułatwić...

15,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

św. Jan Bosko

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Różaniec przemienia życie, a lektura tej książki przemienia sposób myślenia o różańcu....

27,90 zł

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

opowiadania dla ducha

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł