Mi­chał Nieniewski

Zaklęty krąg

Dodano: 2 styczeń 2014 r.

Dla wielu daw­nych kul­tur czas nie pły­nął jak rzeka. To, co uwa­żamy za na­tu­ralne po­dej­ście do czasu, przy­na­leży do na­szej kul­tury. Czas nie musi być po­strze­gany jako li­niowy. Może nie dą­żyć do żad­nego celu, a tylko za­ta­czać krąg.

Po­ję­cia prze­szło­ści, te­raź­niej­szo­ści i przy­szło­ści są umowne, a ich cią­głość nie­ko­nieczna. Prze­szłość to czas, który już nie ist­nieje, te­raź­niej­szo­ści nie da się uchwy­cić, a przy­szłość jesz­cze nie za­ist­niała. W ję­zyku in­diań­skiego ple­mie­nia Hopi te po­ję­cia nie mają odpowiedników.

Spo­łecz­no­ści nie zna­jące pi­sma wi­dzą świat jako nie­zmienny. Od­wieczny prze­kaz ple­mienny jest po­pra­wiany zgod­nie z ak­tu­alną sy­tu­acją, bo przyj­muje się, że tak na­prawdę nic no­wego się nie wy­da­rzyło, tylko do prze­kazu wkradł się błąd.

Cykl ży­cia i śmierci

W sta­ro­żyt­nej Eu­ro­pie, a także i póź­niej, na te­re­nach nie ob­ję­tych chry­stia­ni­za­cją, czas był po­strze­gany jako za­ta­cza­jący koło, po­wra­ca­jący cy­klami pór roku i na­prze­mien­no­ścią po­ko­leń. Po­wta­rza się w nim rytm: na­ro­dziny, śmierć, odrodzenie.

Każdy rok był po­wtó­rze­niem pierw­szego roku w dzie­jach świata. Ozna­czało to, że na­prawdę istotne wy­da­rze­nia po­wta­rzają się w nie­skoń­czo­ność co roku. Prze­ko­na­nie to od­zwier­cie­dlały i utwier­dzały naj­waż­niej­sze przed­chrze­ści­jań­skie ob­rzędy re­li­gijne, wy­zna­czone przez zi­mowe i let­nie prze­si­le­nie dnia z nocą oraz ich wio­senne i je­sienne zrównanie.

Świat od­na­wia się co roku. Aby po­wró­cić do mo­mentu jego stwo­rze­nia, od­pra­wiano ry­tu­ały oczysz­cza­jące spo­łecz­ność z grze­chów i po­wta­rza­jące akt stwór­czy. Przy­kła­dowo: w Ba­bi­lo­nie od­twa­rzano walkę mię­dzy bo­giem Mar­du­kiem a po­two­rem mor­skim Tia­mat, z któ­rego ciel­ska po­wstał świat. Ry­tu­ały miały prze­nieść uczest­ni­ków do po­cząt­ków, kiedy w ak­cie stwo­rze­nia ob­ja­wiła się naj­więk­sza moc bóstw. Po­dobne przy­kłady znane są nie­mal na ca­łym świe­cie, od Bli­skiego Wschodu po Ame­rykę Północną.

Ży­cie wszyst­kich spo­łecz­no­ści rol­ni­czych uza­leż­nione jest od cy­klu we­ge­ta­cyj­nego. Prace go­spo­dar­cze wy­zna­cza rytm so­larny. Dla­tego cy­kliczna kon­cep­cja czasu szcze­gól­nie długo obo­wią­zy­wała w lu­do­wej wi­zji świata. W nie­któ­rych spo­łe­czeń­stwach rol­ni­czych i ple­mien­nych rów­nież dzi­siaj obo­wią­zuje czas cykliczny.

Święty czas

Można na­wet w na­szej współ­cze­snej kul­tu­rze wy­róż­nić dwa obo­wią­zu­jące czasy: świecki (zwy­kły) i święty (za­re­zer­wo­wany dla Boga). W tym uję­ciu każde święto re­li­gijne sta­nowi po­wrót do bo­skiego czasu i przy­wraca ja­kiś pier­wotny po­rzą­dek. Tylko dzięki cza­sowi świę­temu może w ogóle ist­nieć czas świecki.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

św. Jan Bosko

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

opowiadania dla ducha

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł