Mi­chał Nieniewski

Zaklęty krąg

Dodano: 2 styczeń 2014 r.

Dla wielu daw­nych kul­tur czas nie pły­nął jak rzeka. To, co uwa­żamy za na­tu­ralne po­dej­ście do czasu, przy­na­leży do na­szej kul­tury. Czas nie musi być po­strze­gany jako li­niowy. Może nie dą­żyć do żad­nego celu, a tylko za­ta­czać krąg.

Po­ję­cia prze­szło­ści, te­raź­niej­szo­ści i przy­szło­ści są umowne, a ich cią­głość nie­ko­nieczna. Prze­szłość to czas, który już nie ist­nieje, te­raź­niej­szo­ści nie da się uchwy­cić, a przy­szłość jesz­cze nie za­ist­niała. W ję­zyku in­diań­skiego ple­mie­nia Hopi te po­ję­cia nie mają odpowiedników.

Spo­łecz­no­ści nie zna­jące pi­sma wi­dzą świat jako nie­zmienny. Od­wieczny prze­kaz ple­mienny jest po­pra­wiany zgod­nie z ak­tu­alną sy­tu­acją, bo przyj­muje się, że tak na­prawdę nic no­wego się nie wy­da­rzyło, tylko do prze­kazu wkradł się błąd.

Cykl ży­cia i śmierci

W sta­ro­żyt­nej Eu­ro­pie, a także i póź­niej, na te­re­nach nie ob­ję­tych chry­stia­ni­za­cją, czas był po­strze­gany jako za­ta­cza­jący koło, po­wra­ca­jący cy­klami pór roku i na­prze­mien­no­ścią po­ko­leń. Po­wta­rza się w nim rytm: na­ro­dziny, śmierć, odrodzenie.

Każdy rok był po­wtó­rze­niem pierw­szego roku w dzie­jach świata. Ozna­czało to, że na­prawdę istotne wy­da­rze­nia po­wta­rzają się w nie­skoń­czo­ność co roku. Prze­ko­na­nie to od­zwier­cie­dlały i utwier­dzały naj­waż­niej­sze przed­chrze­ści­jań­skie ob­rzędy re­li­gijne, wy­zna­czone przez zi­mowe i let­nie prze­si­le­nie dnia z nocą oraz ich wio­senne i je­sienne zrównanie.

Świat od­na­wia się co roku. Aby po­wró­cić do mo­mentu jego stwo­rze­nia, od­pra­wiano ry­tu­ały oczysz­cza­jące spo­łecz­ność z grze­chów i po­wta­rza­jące akt stwór­czy. Przy­kła­dowo: w Ba­bi­lo­nie od­twa­rzano walkę mię­dzy bo­giem Mar­du­kiem a po­two­rem mor­skim Tia­mat, z któ­rego ciel­ska po­wstał świat. Ry­tu­ały miały prze­nieść uczest­ni­ków do po­cząt­ków, kiedy w ak­cie stwo­rze­nia ob­ja­wiła się naj­więk­sza moc bóstw. Po­dobne przy­kłady znane są nie­mal na ca­łym świe­cie, od Bli­skiego Wschodu po Ame­rykę Północną.

Ży­cie wszyst­kich spo­łecz­no­ści rol­ni­czych uza­leż­nione jest od cy­klu we­ge­ta­cyj­nego. Prace go­spo­dar­cze wy­zna­cza rytm so­larny. Dla­tego cy­kliczna kon­cep­cja czasu szcze­gól­nie długo obo­wią­zy­wała w lu­do­wej wi­zji świata. W nie­któ­rych spo­łe­czeń­stwach rol­ni­czych i ple­mien­nych rów­nież dzi­siaj obo­wią­zuje czas cykliczny.

Święty czas

Można na­wet w na­szej współ­cze­snej kul­tu­rze wy­róż­nić dwa obo­wią­zu­jące czasy: świecki (zwy­kły) i święty (za­re­zer­wo­wany dla Boga). W tym uję­ciu każde święto re­li­gijne sta­nowi po­wrót do bo­skiego czasu i przy­wraca ja­kiś pier­wotny po­rzą­dek. Tylko dzięki cza­sowi świę­temu może w ogóle ist­nieć czas świecki.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

św. Jan Bosko

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

książka

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Rozważania drogi krzyżowej dla zabieganych, niecierpliwych i szukających pokoju serca

14,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Książeczka opowiada dzieciom o Bogu. Razem z krótkimi historyjkami jest w niej zawarte...

8,40 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Projekt powstały w Roku Miłosierdzia. Motywem przewodnim jest Psalm 145, 9. Pan jest...

59,00 zł

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł

Czapka "Pochwalony!" w kultowym kroju - truckerka. Siateczka zapewnia doskonałą...

39 zł

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł