nr 5/2013
Anna Kucharska-Zygmunt

Pochwała humoru

Dodano: 12 marzec 2013 r.

Ka­wały, ske­cze, aneg­doty, ko­me­die, ka­ba­rety – po co to wszystko? Dla­czego lu­dzie chcą się śmiać i roz­śmie­szać innych?

Śmiech to zdro­wie! Każdy chyba sły­szał to po­wie­dze­nie, ale o co wła­ści­wie cho­dzi? Ba­da­niem śmie­chu zaj­muje się ge­lon­to­lo­gia (od grec­kiego bó­stwa śmie­chu, Ge­losa) – in­te­re­suje on bio­lo­gów, psy­cho­lo­gów, an­tro­po­lo­gów, neu­ro­lo­gów, ję­zy­ko­znaw­ców i eto­lo­gów. Za ojca na­uki o śmie­chu ucho­dzi pro­fe­sor psy­chia­trii Uni­wer­sy­tetu Stan­ford Wi­liam Fry. In­spi­ra­cją do roz­po­czę­cia na­uko­wych stu­diów nad hu­mo­rem (lata 60. ubie­głego wieku) był cier­piący na ucho­dzącą za nie­ule­czalną cho­robę sta­wów dzien­ni­karz Nor­man Co­usins. Kiedy na silne bóle nic mu już nie po­ma­gało, sa­mo­dziel­nie „za­or­dy­no­wał” so­bie ku­ra­cje śmie­chem (oglą­dał filmy ko­me­diowe i ka­zał so­bie czy­tać śmieszne książki), która na bie­żąco łago­dziła do­le­gli­wo­ści, a po dzie­się­ciu mie­sią­cach do­pro­wa­dziła do ich pra­wie cał­ko­wi­tego ustą­pie­nia. Dok­tor Fry w 1964 r. za­ło­żył In­sty­tut Ba­dań nad Hu­mo­rem i do­świad­czal­nie wy­ka­zał, że po du­żej dawce śmie­chu wzra­sta in­dy­wi­du­alna dla każ­dego or­ga­ni­zmu pro­duk­cja hor­mo­nów i cyr­ku­la­cja sub­stan­cji immunologicznych.

Gło­śny śmiech jest ar­cha­icz­nym ludz­kim osią­gnię­ciem, które we­dług ba­da­czy ewo­lu­cji, wy­wo­dzi się z sy­tu­acji, gdy homo sa­piens, po cięż­kiej walce, po­ko­nał np. ja­kieś duże zwie­rzę i śmie­chem ogła­szał swój triumf. Uwal­nia­jąc się od stra­chu i na­pię­cia, prze­ży­wał ulgę i roz­luź­nie­nie. Śmiech „roz­braja” trudne emo­cje, łago­dzi kon­flikty, uspo­kaja i zbliża ludzi.

Cie­kawa jest też ana­to­mia śmie­chu: neu­ro­lo­dzy zna­leźli mo­to­ryczny wy­zwa­lacz śmie­chu w kre­so­mó­zgo­wiu na le­wym, przed­nim pła­cie czo­ło­wym, bli­sko cen­trum mowy. Ale to tylko ostat­nie ogniwo w re­ak­cji łań­cu­cho­wej pro­wa­dzą­cej do we­so­ło­ści, którą two­rzą: my­śle­nie – emo­cje – mo­to­ryka. Im­pulsy wy­zwa­la­jące śmiech po­cho­dzą z róż­nych re­jo­nów mó­zgu np. gdy je­ste­śmy łasko­tani, to jest to inny ob­szar, niż gdy się czymś cie­szymy, a jesz­cze inny, gdy poj­mu­jemy pu­entę dow­cipu. Śmiejmy się jed­nak nie tylko „sa­mym mó­zgiem”, ale ca­łym cia­łem: od brzu­cha do głowy w śmie­chu bie­rze udział ok. 300 róż­nych mię­śni, przy czym mię­sień śmie­chu – zy­go­ma­ti­cus, jest zbio­rem 15 mię­śni. Przy na­pa­dzie śmie­chu praca mię­śni brzu­cha po­wo­duje wy­rzu­ca­nie po­wie­trza ustami z pręd­ko­ścią 100 km/h. Płuca przyj­mują ok. 3–4 razy wię­cej tlenu niż za­zwy­czaj. Od­dech przy­spie­sza, ci­śnie­nie krwi wzra­sta, twarz i głowa stają się moc­niej ukrwione, wzra­sta czyn­ność serca, po­bu­dzone jest tra­wie­nie, a prze­pona – wi­bru­jąc – ma­suje or­gany we­wnętrzne. Fi­zjo­lo­gia re­gu­lu­jąca na­sze na­stroje hor­mo­nami, wy­twa­rza uszczę­śli­wia­jący nas hor­mo­nalny kok­tajl. Trudno się dzi­wić, że po ta­kim ataku śmie­chu czło­wiek czuje się lekko osła­biony i oszołomiony!

Psy­cho­lo­go­wie także do­ce­niają te­ra­peu­tyczne wa­lory hu­moru, wska­zu­jąc, że roz­ła­do­wuje on za­ha­mo­wa­nia, po­bu­dza kre­atyw­ność, wspiera pro­cesy po­dej­mo­wa­nia de­cy­zji i zmianę per­spek­tywy, po­maga zmie­nić na bar­dziej ela­styczne sztywne wzory za­cho­wań, roz­luź­nia, jed­no­cze­śnie po­bu­dza­jąc i two­rzy at­mos­ferę sprzy­ja­jącą przy­ja­znym, kon­struk­tyw­nym kon­tak­tom mię­dzy ludźmi.

Przy­po­mnijmy so­bie, co nas cie­szy i śmie­szy. Za­le­cajmy so­bie na­wza­jem pełne zdro­wego hu­moru filmy, książki. A do­mowe za­soby? Czę­sto la­tami funk­cjo­nują w ro­dzi­nach, wy­wo­dzące się z hu­mo­ry­stycz­nych sy­tu­acji, po­wie­dzonka lub „słowne twory” z lat, gdy by­li­śmy ma­lu­chami twór­czo pod­cho­dzą­cymi do ję­zyka. Warto wspo­mi­nać ta­kie śmieszne, roz­czu­la­jące i jed­no­czące bli­skich swą nie­po­wta­rzal­no­ścią wydarzenia.

Sko­rzy­stajmy też z mo­dli­twy To­ma­sza Mo­rusa: Pa­nie daj mi po­czu­cie hu­moru, daj mi łaskę ro­zu­mie­nia dow­cipu, abym do­znał w życiu tro­chę szczę­ścia i ob­dzie­lił nim in­nych. I jesz­cze zda­nie au­tor­stwa Jana Bo­sko: Być ra­do­snym, czy­nić do­brze i po­zwa­lać ćwier­kać wróblom!

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

św. Jan Bosko

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Czapka "Pochwalony!" w kultowym kroju - truckerka. Siateczka zapewnia doskonałą...

39 zł

Mojżesz koszulka męska. Projekt inspirowany fragmentem Księgi Wyjścia. "Mojżesz wyciągnął...

55 zł

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł