50-51/2015
Bogna Białecka

Brawo ja

Dodano: 18 styczeń 2016 r.

„Uwierz w siebie, zaufaj sobie, pokochaj siebie” – to jedne z najczęstszych rad psychologicznych poradników. Problem polega na tym, że opacznie zrozumiane zaprowadzą nas donikąd.

fot. eschipul CC/ Flickr.com

Jednym z problemów osób uzależnionych, a także doświadczających różnych zaburzeń psychicznych jest głęboko zakorzenione poczucie, że są bezwartościowe i niezdolne do pokonywania przeciwności życiowych. Przy czym ważna uwaga: nie mówimy tutaj o ciężkiej depresji bezwarunkowo wymagającej leczenia. Z obserwacji tych problemów ujawniających się w dorosłości bierze się zalecenie, by kształtować w dzieciach poczucie własnej wartości, wiarę we własne siły itp. Co to konkretnie znaczy?

Jestem, jaki jestem

Od czego zależy poczucie własnej wartości? Wydawałoby się, że to proste. Chodzi o poczucie: jestem wartościowy taki, jaki jestem. Jednak skąd to przekonanie się bierze? Podstawowy przekaz skierowany do rodziców jest następujący: jeśli dziecko doświadcza bezwarunkowej miłości, będzie miało w dorosłości dobrze ukształtowane poczucie własnej wartości. To jest niestety uproszczenie. Gdyby tak było, mielibyśmy świat składający się z samych wspaniałych, emanujących pewnością siebie ludzi, właśnie dlatego, że poza sytuacjami patologicznymi rodzice kochają swoje dzieci i okazują tę miłość. Na fundament miłości rodzicielskiej nakłada się wiele czynników, które kształtują dorosły obraz samego siebie. Nie wystarcza powiedzenie sobie: jestem wspaniały taki, jaki jestem, bo konfrontacja z rzeczywistością modyfikuje to przekonanie.

Po pierwsze – to sprawa stosunków społecznych: jakie są moje relacje z innymi osobami? Czy mam przyjaciół, którzy mnie akceptują z moimi wadami i zaletami? Czy mam w otoczeniu osoby, które zwyczajnie mnie lubią, szanują lub przynajmniej uznają moje kompetencje? To ważny sygnał, przy czym obowiązuje tu zasada złotego środka. Istnieją osoby w ogóle niewiążące przekonania o własnej wartości z jakością relacji z innymi ludźmi. Jest to zaburzenie zwane psychopatią. Dla psychopaty nie jest istotne, co myślą, czują inne osoby, traktuje innych ludzi przedmiotowo, do zaspokojenia własnych potrzeb. Drugą skrajnością jest opieranie poczucia własnej wartości całkowicie na zdaniu innych osób. Łączą się z tym nierealistyczne oczekiwania, by wszyscy ludzie nas lubili, wręcz kochali. Większość działań opiera się więc na próbach uzyskania cudzej akceptacji. To też patologia.

Drugi czynnik kształtujący obraz samego siebie to własne kompetencje – zwłaszcza poczucie, że mam wpływ na swój los. Opisuje to szczegółowo wypracowana już ponad 50 lat temu koncepcja wyuczonej bezradności. Zajmowali się nią tacy badacze, jak np. Martin Seligman. Odkrył on, że w sytuacji gdy ktoś przez długi czas narażony jest na szkodliwe, nieprzyjemne sytuacje, w których nie ma możliwości ucieczki lub których nie da się uniknąć, zaczyna mieć poczucie zewnątrzsterowności – czyli przekonania, że obojętnie co zrobi, nie ma wpływu na własny los.

Gdy człowiek (szczególnie w okresie dorastania) z jednej strony ma słabe wsparcie społeczne, a z drugiej strony często znajduje się w sytuacji trudnej, z którą nie potrafi sobie poradzić, bardzo często zaczyna sięgać po używki dające chwilową ulgę w napięciu. To z kolei prowadzi do uzależnień, a w rezultacie wzmacnia poczucie: „Jestem do niczego” – właśnie przez to, że jakiekolwiek próby spięcia siły woli i oderwania się od uzależnienia spełzają na niczym.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

św. Jan Bosko

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł