Łukasz Kaźmierczak

Wierni do końca

Dodano: 28 grudzień 2012 r.

Z Rafałem Sierchułą, historykiem poznańskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, rozmawia Łukasz Kaźmierczak.

W przypadku Poznańskiej Piątki możemy chyba mówić o „dobrze udokumentowanej” świętości?

– Faktycznie, ich droga od oratorium na Wronieckiej do męczeńskiej śmierci w Dreźnie jest dobrze udokumentowana historycznie. Są liczne relacje świadków i przebogate materiały wspomnieniowe, a także niemieckie materiały procesowe i sądowe. Udało mi się również dotrzeć do ciekawych dokumentów, badając protokoły przesłuchań osób, które były aresztowane przez UB po 1945 r. Znalazłem tam m.in. informację o Czesławie Jóźwiaku – który, jak wynika ze wszystkich wspomnień, był kimś na kształt lidera i naturalnego przywódcy Piątki – z którym współpracował jeden z ludzi aresztowanych przez ubecję. Wspomina on, że Jóźwiak był w jego grupie konspiracyjnej w Narodowej Organizacji Bojowej i to właśnie jemu przekazywał bibułę, czyli konspiracyjne pismo „Polska narodowa”. Człowiek ten wspomina także o późniejszym aresztowaniu Jóźwiaka przez Gestapo.

Bezpośrednim powodem aresztowania całej Piątki był kolportaż nielegalnych pism?

– Wbrew powszechnej opinii chłopcy nie zajmowali się tylko kolportażem podziemnej prasy, aczkolwiek w tamtym czasie, kiedy prasa w języku polskim została całkowicie zakazana, było to jedno z ważniejszych zadań. Powierzono im jednak również działalność wywiadowczą: mieli przygotować rozpoznanie niektórych obiektów na terenie Poznania zajmowanych przez niemieckie wojsko oraz zlokalizować poszczególne jednostki. W czasie procesu salezjańskiej Piątki właśnie ten wywiadowczy aspekt hitlerowscy oskarżyciele podkreślali najbardziej.

I za to dostali wyroki śmierci?

– Oni od samego początku nie mieli żadnych szans. Z badanych dokumentów wnioskuję, że wszystkie osoby, którym udowodniono w śledztwie działalność funkcyjną, albo które uważano za potencjalnych przywódców, skazywano na karę śmierci, bez względu na wiek. Tak stało się również w przypadku Piątki – przecież najmłodszy z nich, Jarogniew Wojciechowski, nie był jeszcze pełnoletni! Zresztą wobec wszystkich zastosowano procedurę prawa działającego wstecz. To była farsa procesu, z góry zaplanowana akcja w ramach systemowej operacji oczyszczania Kraju Warty z elementu polskiego.

Co ciekawe, w dokumentach procesowych Piątki jest zapisane, że zdradzili… Trzecią Rzeszę.

Trzecią Rzeszę?!

– Właśnie tak. Mimo że jako Polacy byli obywatelami drugiej kategorii w Kraju Warty, to potraktowano ich jako zdrajców kraju, w którym mieszkali. To musiało być dla nich wstrząsające – bo jak można walczyć o Polskę, a z drugiej strony „zdradzić” okupanta?

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

32 rysunki do kolorowania, które przeprowadzają dziecko przez najważniejsze miejsca i...

5,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Po rocznej przerwie powraca w nowej szacie graficznej i w nowym układzie kieszonkowy...

10,00 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Proponujemy na każdy miesiąc jedną myśl św. Jana Bosko w lekkiej formie graficznej.

12,00 zł

św. Jan Bosko

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

14,50 zł

Dynamiczny, nie pozbawiony humoru film w sposób skrótowy prezentuje działalność i...

29,82 zł

książka

Pouczająca i inspirująca antologia. William J. Bennett zebrał setki historii, które...

45,00 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Biografia św. Dominika Savio

14,40 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

11,80 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Czapka "Pochwalony!" w kultowym kroju - truckerka. Siateczka zapewnia doskonałą...

39 zł

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł