Asia ISO

Wielki Czwartek. Dzień ustanowienia sakramentów Eucharystii i Kapłaństwa

Dodano: 9 kwiecień 2020 r.

Eucharystia, sprawowana w Wielki Czwartek w godzinach wieczornych, nazywana jest mszą świętą Wieczerzy Pańskiej. Rozpoczyna ona uroczyste Triduum Paschalne. Ostatnia Wieczerza Pana Jezusa z Dwunastoma pozostaje w wewnętrznej więzi z Paschą. Ten rys historiozbawczy jest wyraźnie zaznaczony w tradycji Kościoła.

Sprawowana Eucharystia jest spełnieniem i zrealizowaniem Paschy zapowiedzianej w Starym Testamencie: „Dzień ten będzie dla was dniem pamiętnym i obchodzić go będziecie jako święto dla uczczenia Pana. Po wszystkie pokolenia w tym dniu świętować będziecie na zawsze” (por. Wj 12.14). W Księdze Wyjścia w Przepisach Wieczerzy Paschalnej (Wj 12, 1-8.11-14 ) dotyczących wskazań na temat spożywania wieczerzy i przygotowania baranka dla dopełnienia paschy, odnajdujemy bardzo wyraźne nawiązanie do Paschy - przejścia Jezusa. W Nowym Testamencie sam Jezus jest prawdziwym Barankiem, którego krew ocala nas od zła, grzechu i wszelkiej zguby. Krew Baranka przelana na Krzyżu za życie całego świata…

Msza święta Wieczerzy Pańskiej jest równocześnie anamnezą (upamiętnieniem) tego, co Pan polecił czynić na swoją pamiątkę: „Bracia: Ja otrzymałem od Pana to, co wam przekazuję, że Pan Jezus tej nocy, kiedy został wydany, wziął chleb i dzięki uczyniwszy, połamał i rzekł: «To jest Ciało moje za was wydane. Czyńcie to na moją pamiątkę». Podobnie skończywszy wieczerzę, wziął kielich, mówiąc: «Kielich ten jest Nowym Przymierzem we Krwi mojej. Czyńcie to, ile razy pić będziecie, na moją pamiątkę». Ilekroć bowiem spożywacie ten chleb albo pijecie kielich, śmierć Pańską głosicie, aż przyjdzie”(1 Kor 11, 23-26). Dokonujące się w Eucharystii – we Krwi Zbawiciela – odnowienie Przymierza, wypływa z miłości Jezusa do swoich, miłości aż do końca: „Jezus widząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich na świecie, do końca ich umiłował” (J 13.1). Liturgia Wielkiego Czwartku właśnie w tym słowie – Agape Ojca Niebieskiego, przekazanej przez Jezusa Chrystusa w Duchu Świętym – znajduje swoje centrum i klucz. 

Z liturgią Wielkiego Czwartku łączy się obrzęd umycia nóg, określany w liturgii Kościoła łacińską nazwą - mandatum. Mandatum oznacza polecenie, przykazanie. Termin ten odnosi się do słów Jezusa: „Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie” (J 13, 34). O geście umycia nóg czytamy już w Księdze Rodzaju, kiedy Abraham zaprosił w gościnę trzech tajemniczych Przybyszów (Boga i dwóch aniołów),i użyczył im wody do obmycia nóg (Rdz 18, 3-4). Ten piękny zwyczaj był później praktykowany w społecznościach zakonnych reguły benedyktyńskiej.

Za czasów św. Benedykta z Anianu (zwanego Benedyktem Drugim po św. Benedykcie z Nursji), zwyczaj obmycia nóg stosowano codziennie przy wydzielaniu żywności potrzebującym. Jako czynność liturgiczną wprowadzono ów obrzęd najpierw w Hiszpanii, a jako obowiązek nakazano biskupom i przełożonym-prezbiterom podczas XVII Synodu w Toledo w roku 694. Obrzęd ten rozbudowano i wzbogacono o śpiewy i fragmenty Ewangelii wg św. Jana. Powstały w 800 r. hymn Ubi caritas et amor (opactwo Reichenau, Niemcy), śpiewany przy wydawaniu żywności, włączono na stałe do mandatum i jest on zachowany w liturgii do dnia dzisiejszego. Znaczeniem tego obrzędu jest nie tylko naśladowanie przykładu Chrystusa, który nie przyszedł, aby Mu służono, lecz żeby służyć i dać swoje życie na okup za wielu ( por. Mk 10, 45). Jest to również ukazanie wielkiej miłości Boga, która przyszła do nas w Jezusie Chrystusie, i staje się udziałem człowieka przez włączenie się w Chrystusa: „Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał udziału ze Mną” (J 13, 8). 

Kolejnym ważnym obrzędem Wielkiego Czwartku jest przeniesienie Najświętszego Sakramentu. Obrzęd ten wywodzi się od zwyczajów związanych z przechowywaniem Świętych Postaci do czasu mszy św. i udzielenia wiernym Komunii Świętej (dawniej Najświętszy Sakrament przechowywano w zakrystii). W XII wieku, wraz z rozwojem kultu Świętych Postaci, zwyczaj ten rytualizuje się. W późnym średniowieczu rozwija się symbolika grobu: przygotowanie ołtarza repozycji (złożenia) w celu przechowania Chleba Eucharystycznego aż do momentu rozdzielania Komunii w Wielki Piątek Męki Pańskiej. W Rzymie Święte Postaci przenosił sam papież, a lud ozdabiał miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu. Z tymi obrzędami wiąże się zwyczaj przygotowania grobu Pańskiego, jak również nabożeństwo czterdziestogodzinne, które przeżywamy i praktykujemy współcześnie w Kościele. W odnowionej liturgii Wielkiego Czwartku nie mówi się już o ciemnicy (do niedawna jeszcze tak nazywano miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu), lecz o ołtarzu wystawienia. W czasie procesji przeniesienia Najświętszego Sakramentu śpiewamy hymn Sław języku Tajemnicę (Pange Lingua Gloriosi) autorstwa św. Tomasza z Akwinu.

Opisanym wyżej obrzędom towarzyszą również inne symboliczne zwyczaje, bardzo bogate w swej treści, choć najczęściej uchodzą one naszej uwadze. Jednym z nich jest zdjęcie obrusu z ołtarza, ogołocenie go z wszelkich zdobień. Żyjący w VIII w. Biskup Amalary z Metzu dopatrywał się w tym zwyczaju szczególnych znaczeń: opuszczenia Chrystusa przez najbliższych uczniów i pozbawienia Go szat przed ukrzyżowaniem. Z tradycją ogołocenia ołtarza wiązał się także obrzęd obmywania wodą z winem mensy ołtarzowej, która to czynność symbolizowała Krew i wodę wypływające z otwartego serca Pana Jezusa.

Kolejnym charakterystycznym elementem liturgii Triduum Paschalnego jest zastąpienie dźwięków instrumentów o pięknych barwach – głuchym odgłosem drewnianej kołatki. Ten zwyczaj pochodzi z czasów karolińskich (IX/X w.). Wspomniany Amalary z Metzu widział w nim znak naśladowania pokory w uniżeniu się Pana Jezusa.Szczególnej rangi symbolem jest wygaszenie wiecznej lampki, która nieustannie pali się przed Najświętszym Sakramentem w tabernakulum. Światło to jest przechowywane aż do sobotniego wieczoru Wigilii Paschalnej. Jaka jest wymowa tego znaku? Prawdziwa i jedyna światłość człowieka – Jezus Chrystus – odchodzi z tego świata, ale niedługo powróci do wierzących w Niego, by pełnym mocy światłem zmartwychwstania rozświetlić raz na zawsze mroki: zła, grzechu, śmierci i zalęknionego ludzkiego serca…

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

św. Jan Bosko

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

opowiadania dla ducha

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł