nr 4/2008
o. Andrzej Harden SJ

Posłuszny jak jezuita

Dodano: 18 luty 2008 r.

Według Kodeksu prawa kanonicznego (KPK 601), posłuszeństwo zobowiązuje do podporządkowania własnej woli prawowitym przełożonym, zastępującym Boga, gdy wydają polecenia zgodnie z własnymi konstytucjami.

św. Ignacy Loyola

Zgodnie z zamysłem św. Ignacego posłuszeństwo w życiu jezuity odgrywa bardzo ważną rolę. Zauważył on bowiem, że w niektórych wspólnotach zakonnicy bardziej cenią sobie oddawanie się nadobowiązkowym modlitwom, umartwieniom i pobożnościom niż posłuszeństwo. W związku z tym może dochodzić do sytuacji, w których zakonnik bardziej chce pełnić swoją wolę i to, co rozeznaje jako wolę Bożą, niż wolę przełożonego.

W zakonie jezuitów

Św. Ignacy mawiał do swoich duchowych synów: "Dawajcie się innym wyprzedzać w modlitwach, postach i umartwieniach, ale nie w posłuszeństwie". Jezuita jest wezwany, aby nie tylko był posłusznym w rzeczach obowiązkowych, ale także w innych - nieobowiązkowych, gdy tylko zauważy znak woli przełożonego, nawet bez wyraźnego rozkazu. Św. Ignacy zachęca, aby przed oczyma mieć zawsze Boga, dla którego okazuje się posłuszeństwo innemu człowiekowi. Trzeba starać się postępować w duchu miłości, a nie pod wpływem strachu, o czym pisał już w jednym ze swych listów św. Jan Ewangelista: "W miłości nie ma lęku, lecz doskonała miłość usuwa lęk, ponieważ lęk kojarzy się z karą. Ten zaś, kto się lęka, nie wydoskonalił się w miłości" (1 J 4,18).

Posłuszeństwo ma być okazywane przede wszystkim Ojcu Świętemu, a następnie przełożonym Towarzystwa. Co do posłuszeństwa Ojcu Świętemu i hierarchii Kościoła, dobrze będzie zacytować jedną z maksym św. Ignacego, skierowaną do jezuitów: "Tak dalece winniśmy być zgodni z Kościołem katolickim, ażeby uznać za czarne to, co naszym oczom wydaje się białe, jeśliby Kościół określił to jako czarne".

Na głos przełożonego, niczym na głos Chrystusa, podwładny ma zostawić każdą rzecz, nawet literę zaczętą a niedokończoną.

Trzy rodzaje posłuszeństwa

Św. Ignacy rozróżnia trzy rodzaje posłuszeństwa: wykonania, woli i rozumu. Posłuszeństwo wykonania polega na tym, aby zakonnik spełniał wszystko, co mu polecą z wielkim pośpiechem, z duchowym weselem i wytrwałością, wszystko poczytując za słuszne. Wszelkie zdanie i sąd przeciwny ma opanowywać ślepym niejako posłuszeństwem i to we wszystkim, cokolwiek przełożony zarządzi, a w czym nie można stwierdzić jakiegoś grzechu. Gdyby bowiem przełożony zachęcał kogoś do grzechu, wtedy oczywiście posłuszeństwo nie obowiązuje. Zakonnik ma być jak trup, który daje się dokądkolwiek nosić i jak bądź ze sobą obchodzić. Ma być jak laska starca, która w każdym miejscu i do każdej rzeczy służy według woli tego, kto ją trzyma w ręku. Tak więc, według myśli św. Ignacego, posłuszny zakonnik winien spełniać z radością ducha wszystko, cokolwiek mu przełożony zechce polecić, przyjmując za rzecz pewną, że przez to lepiej odpowie woli Bożej, niż gdyby spełniał cokolwiek innego, idąc za swoją wolą i swoim odmiennym sądem.

Posłuszeństwo, co do wykonania jest więc wtedy, gdy się wypełnia polecenie; co do woli - gdy ten, kto jest posłuszny, chce tego samego, czego chce nakazujący; co do rozumu - gdy się podziela sąd nakazującego i uważa, że rozkaz jest słuszny. Niedoskonałe natomiast jest takie posłuszeństwo, w którym poza wykonaniem nie ma zgodności woli i sądu między tym, kto nakazuje, a tym, kto słucha.

Kwestie posłuszeństwa wykonania, woli i rozumu ilustrują dwie maksymy św. Ignacego: "Tych, co z niechęcią i bez zgody wewnętrznej wykonują jednak rozkazy przełożonych, winno się zaliczyć pomiędzy najnędzniejszych niewolników", oraz "Ci, co tylko wolą są posłuszni, rozum ich zaś jest przeciwny, są w zakonie jedną tylko nogą".

Jezuicki czwarty ślub

Jezuita ma nie tylko być posłuszny przełożonym, ale również okazywać im wielki szacunek. Stara się więc widzieć w nich Jezusa Chrystusa i postępować wobec nich w duchu miłości, aby niczego przed nimi nie taić, tak w sprawach zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Owszem, powinien pragnąć, aby przełożeni wszystko dokładnie wiedzieli i dzięki temu mogli lepiej nim kierować na drodze zbawienia i doskonałości.

A jak to jest z jezuickim czwartym ślubem posłuszeństwa papieżowi? Każdy zakonnik, a więc i jezuita, składa trzy śluby: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa. Wiadomo jednak, że wszyscy chrześcijanie winni są posłuszeństwo papieżowi, więc skąd ów czwarty ślub składany przez jezuitów? Otóż trzeba wyjaśnić, że dotyczy on misji, a składają go tylko niektórzy jezuici, nazywani profesami. Inni jezuici, którzy nie składają tego ślubu, nazywani są koadiutorami duchowymi. O tym, kto jest dopuszczony do czwartego ślubu, decyduje generał zakonu, mając na względzie m.in. szczególny dynamizm i przydatność apostolską danego jezuity.

Różni chrześcijanie i zakonnicy, gdyby papież wezwał ich do wyjazdu na misje, mogliby odpowiedzieć negatywnie. Natomiast jezuita, który złożył czwarty ślub posłuszeństwa papieżowi co do misji, ma bez ociągania udać się dokądkolwiek zażyczy sobie Ojciec Święty.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

św. Jan Bosko

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

opowiadania dla ducha

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł