nr 34/2012
Stanisław Zasada

Piątką
 do nieba

Dodano: 1 październik 2012 r.

„Do zobaczenia w niebie” – pisali przed egzekucją w pożegnalnych listach do domów. Czy pięciu poznańskich konspiratorów zostanie świętymi?

1. Czesław Jóźwiak
 2. Edward Kaźmierski
 3. Franciszek Kęsy
 4. Edward Klinik 
5. Jarogniew Wojciechowski

Siedemdziesiąt lat temu w Dreźnie za spiskowanie przeciwko III Rzeszy stracono pięciu młodych poznaniaków. Wszyscy byli wychowankami oratorium księży salezjanów. Kilkanaście lat temu Jan Paweł II zaliczył ich w poczet 108 błogosławionych męczenników II wojny światowej. Poznaniacy modlą się o ich kanonizację. – Byli zwykłymi chłopcami, pełnymi planów, marzeń i młodzieńczych figli, jacy wówczas chodzili po poznańskich ulicach – mówi o nich poznański arcybiskup Stanisław Gądecki. – Lecz różnili się od innych młodych poznaniaków tym, że pozbawieni byli nienawiści – dodaje.
Pół roku temu przez centrum Poznania przeszła Droga Krzyżowa. Kilka tysięcy osób podążało w niej za krzyżem, którym więzienny kapelan błogosławił 70 lat temu idących na śmierć młodych spiskowców. On pierwszy przekonany był o świętości Poznańskiej Piątki. – Najbardziej niezwykłe jest w nich to, że byli tacy zwyczajni – powiadają ci, którzy się z nimi zetknęli.

Pierwszy

Czesław Jóźwiak, rocznik 1919. Dał się poznać jako opiekun młodszych i nieformalny przywódca Piątki. Pewnie dlatego miał ksywkę „Tato”. Należał do harcerstwa. Miał dziesięć lat, kiedy przyszedł do Oratorium św. Jana Bosko przy Wronieckiej 9 w samym centrum Poznania. Przed wojną każdego popołudnia zbierali się tu chłopcy z okolicy: odrabiali lekcje, czytali książki, grali w piłkę. W niedziele służyli do Mszy w gotyckim kościele z obrazem Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych. Latem jeździli na kolonie. W przyszłości będą mówić, że oratorium to był ich drugi dom. Tak samo uważał Jóźwiak – w oratorium spędził dzieciństwo i młodość, tutaj wydoroślał. „Słuchaj się Czesia” – napominają swoich małoletnich synów matki, kiedy wychowankowie oratorium udają się na wycieczkę. A dorastającego Czesława Jóźwiaka proszą, żeby opiekował się ich pociechami. 
We wrześniu 1939 roku Czesio walczy na froncie. Po klęsce wraca do Poznania i pracuje w firmie malarskiej. To on nawiązał kontakt z Narodową Organizacją Bojową, którą w okupowanym Poznaniu założyli przedwojenni działacze endecji. Wciągnął do podziemia pozostałą czwórkę. 
Młodzi oratorianie wykonują proste działania wywiadowcze – na przykład zbierają informacje o domach, w których mieszkają niemieccy oficerowie, kolportują ulotki. Dowódcą ich grupy jest Czesio.

Drugi

Edward Kaźmierski, trzy tygodnie młodszy od Czesia. – Pełen radości życia – wspominają ci, którzy go poznali. Jednym z nich był zmarły niedawno prof. Stefan Stuligrosz. Założyciel słynnego chóru „Poznańskie Słowiki” też przychodził do oratorium. „Eda” nie miał łatwego dzieciństwa – wcześnie stracił ojca. Jako siedemnastolatek przerwał szkołę, żeby pomóc matce w utrzymaniu rodziny (miał jeszcze trzy siostry). Był „chłopcem na posyłki” w sklepie, a potem pomocnikiem w warsztacie samochodowym. Młodszym kolegom imponował tym, że znał się na autach. Znał się nie tylko na samochodach – miał duszę artysty. Grał na fortepianie i skrzypcach, śpiewał w chórze, obsadzał główne role w przedstawieniach, pisał pamiętniki. „Właściwie to mam dwa domy: jeden na Łąkowej, a drugi na Wronieckiej 9. Nawet trudno powiedzieć, w którym spędzam więcej czasu. Dziś na przykład byłem na Wronieckiej trzy razy: przed południem, po południu u spowiedzi i wieczorem na zebraniu Towarzystwa Świętego Jana Bosko. Trzeba przyznać, że salezjanie dbają nie tylko o nasze dusze, ale i ciało” – pisał o oratorium. 
Przed wybuchem wojny wybrał się z Czesławem Jóźwiakiem pieszo na Jasną Górę. W pamiętniku z pielgrzymki wymienił imiona najładniejszych dziewczyn, jakie spotkał po drodze. Często klęczał przed wizerunkiem Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych – modlił się, żeby pomogła mu znaleźć dobrą żonę. Nigdy nie opuszczał go dobry humor. W więzieniu polubili go nawet pospolici przestępcy.

Trzeci

Franciszek Kęsy, rocznik 1920, chciał być księdzem. Codziennie służył do Mszy i przyjmował Komunię, a wieczorem odmawiał w domu Różaniec. Gdyby nie choroba, wstąpiłby do niższego seminarium salezjanów w Lądzie nad Wartą, a potem do nowicjatu. „Frąsiu” lubił też sport. We wrześniu 1939 roku chciał koniecznie walczyć na froncie, ale nie udało mu się zaciągnąć do wojska. Po upadku Polski dostał pracę w tym samym zakładzie malarskim co Czesio. Śpiewał w chórze Stuligrosza. Na jednym ze zdjęć przyszły profesor gra na fortepianie, a zamyślony Franciszek Kęsy opiera się o instrument. Mimo wrażliwości i głębokiej religijności, nie był wcale chłopakiem ze złożonymi rękami. Przeciwnie – obok „Edy” Kaźmierskiego był jednym z najweselszych w oratorium. – Jan Bosko byłby z nich dumny, bo umieli łączyć głęboką wiarę z dojrzałością i radością życia – mówią salezjanie. „Frąsiu” nawet w więzieniu robił towarzyszom niedoli niewinne psikusy, czym chwalił się w listach do domu.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

św. Jan Bosko

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

książka

Pouczająca i inspirująca antologia. William J. Bennett zebrał setki historii, które...

45,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

opowiadania dla ducha

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł