nr 24/2006
Adam Suwart

Idziemy już ponad siedem wieków

Dodano: 14 czerwiec 2006 r.

Już od 732 lat każdego roku ulice wielu miast na świecie wypełnia nierzadko barwny, ale za to zawsze rozmodlony tłum wiernych. Od kiedy w 1264 r. papież Urban IV wprowadził w całym Kościele uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej, Eucharystia czczona jest w sposób szczególny podczas procesji przemierzających zarówno ulice wielkich miast, jak i wiejskie trakty.

Choć pamiątkę ustanowienia Eucharystii obchodzimy każdego roku w Wielki Czwartek, to jednak w Kościele tradycyjne Boże Ciało obchodzi się w czwartek po oktawie Zesłania Ducha Świętego, a więc jest to święto ruchome, wypadające zawsze 60 dni po Wielkanocy.

Najświętsza Eucharystia czczona była już w Kościele pierwszych wieków. Pierwsi chrześcijanie nierzadko ginęli w jej obronie. Z czasem wyrazem szczególnej czci dla Najświętszego Sakramentu stało się odgradzanie ołtarza od wiernych specjalnymi zasłonami zwanymi "welami". Nastąpiło to z całą pewnością już po 300 roku, kiedy to do bazylik chrześcijańskich zaczęły nadciągać tłumy wyznawców. W mniejszych kościołach zasłony zastępowane były poprzeczną drewnianą deską, której śladem do dziś są balaski odgradzające w Kościele Zachodnim, zaś w Kościele prawosławnym pojawiły się w to miejsce: architraw, ikonoklast i carskie wrota.

Rodem z Liége

Sama uroczystość Bożego Ciała, a dokładniej Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, wprowadzona została w Kościele stosunkowo późno, bo w XIII wieku. Po raz pierwszy świętowano ją w leżącym na terenie dzisiejszej Belgii mieście Liége. Znaczny wpływ na rozpowszechnienie tej uroczystości miały widzenia przełożonej klasztoru Augustianek z Mont Cornillon w pobliżu Liége, Julianny de Retine. Będąc przeoryszą, zakonnica ta doznała widzeń, w których Chrystus miał zażądać ustanowienia odrębnego święta ku czci Najświętszej Eucharystii. Pan Jezus wyznaczył nawet termin tego święta - czwartek po niedzieli Świętej Trójcy. Za tym głosem objawienia jako pierwszy poszedł biskup Liége, Robert i miejscowa kapituła katedralna. Po pilnych badaniach i naradach teologicznych wprowadzili oni w swoim mieście to święto połączone z procesją eucharystyczną.

Dzieje jego ustanowienia w Kościele są jednak dość burzliwe. Gdy biskup Robert zmarł tuż po wprowadzeniu uroczystości, to jest w 1247 roku, wyższe duchowieństwo diecezji Liége, za namową niektórych teologów, uznało decyzję zmarłego ordynariusza za przedwczesną. Samą św. Juliannę uznano nieomal za heretyczkę, wydalono z klasztoru Mont Cornillon i umieszczono na prowincji. Jednak Jakub, archidiakon katedry w Liége, podjął w tej sprawie energiczne działania, w wyniku których rzymski kardynał Hugo po ponownym zbadaniu sprawy zatwierdził ostatecznie to święto. Sam archidiakon Jakub, syn szewca z Troyes w Szampanii, został wkrótce biskupem w Verdun, patriarchą Jerozolimy i kardynałem, a w 1261 roku wybrano go na papieża. Panował jako Urban IV do 1264 roku i on sam wprowadził do Rzymu uroczystość Bożego Ciała.

Cud wszystko przyspiesza

Na decyzję papieża Urbana IV o wprowadzeniu święta Bożego Ciała w całym Kościele bezpośredni wpływ miało jeszcze jedno wydarzenie. W miejscowości Bolsena pewien kapłan odprawiał Mszę św. Po Przeistoczeniu kielich trącony ręką przechylił się nieszczęśliwie i kilka kropel Krwi Chrystusowej wylało się na korporał. Kapłan dostrzegł, że wino zamieniło się w Krew. Bezzwłocznie o cudzie tym zawiadomiono Kurię Rzymską i samego papieża. Urban IV, który przebywał wówczas w pobliskim włoskim mieście Orvieto, nakazał przynieść sobie korporał. Został on następnie złożony w relikwiarzu w katedrze Orvieto, gdzie jest przechowywany do dziś.

Po śmierci papieża Urbana IV tradycja świętowania Bożego Ciała zaczęła zrazu zanikać. Odnawiali ją papieże Klemens V (1314 r.) i Jan XXII (1334 r.). Już jednak za pontyfikatu Urbana VI uroczystość Bożego Ciała zyskała rangę jednego z najważniejszych świąt w roku liturgicznym Kościoła. Wtedy też zaczęła się rozszerzać na kolejne kraje Europy. Niemal od początku świętu temu towarzyszyły procesje, podczas których niesiony jest Najświętszy Sakrament w monstrancji.

Polska wierna do dziś

W Polsce święto Bożego Ciała po raz pierwszy wprowadził biskup Nanker w diecezji krakowskiej. Wkrótce rozszerzyło się ono na inne polskie diecezje. Od początku XV wieku najsilniejszym w Polsce ośrodkiem kultu Bożego Ciała był kościół pod tym wezwaniem w Poznaniu, który stał się prawdziwym ponadregionalnym sanktuarium eucharystycznym. Piękna gotycka świątynia, fundowana przez Władysława Jagiełłę, stoi w centrum Poznania do dziś.

Do 1955 roku obowiązywała także oktawa Bożego Ciała i choć została zniesiona przez papieża Piusa XII, to jednak na prośbę Episkopatu Polski w naszym kraju został zachowany zwyczaj obchodzenia oktawy, jednak nie ma ona już charakteru liturgicznego.

W Polsce Boże Ciało obchodzone jest szczególnie uroczyście, z całym smakiem tradycji. Widzimy barwne procesje, w których pojawiają się wierni w strojach odświętnych i ludowych, a dzieci pierwszokomunijne rozsypują przed Najświętszym Sakramentem płatki róż. Papież Jan Paweł II u kresu swego pontyfikatu, ogłaszając Rok Eucharystii, zachęcił nas do szczególnej modlitwy i adoracji Najświętszego Sakramentu: "Pozostawajmy długo na klęczkach przed Jezusem Chrystusem obecnym w Eucharystii, wynagradzając naszą wiarą i miłością zaniedbania, zapomnienie, a nawet zniewagi, jakich nasz Zbawiciel doznaje w tylu miejscach na świecie. W adoracji pogłębiajmy naszą osobistą i wspólnotową kontemplację, posługując się modlitewnikami, które czerpią inspirację ze słowa Bożego i z doświadczenia licznych dawnych i współczesnych mistyków. Także Różaniec, pojmowany w jego głębokim znaczeniu biblijnym i chrystocentrycznym, […] stanie się szczególnie odpowiednim sposobem kontemplacji eucharystycznej, realizowanej razem z Maryją i w Jej szkole".

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

św. Jan Bosko

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

opowiadania dla ducha

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł