24/2014
Małgorzata Szewczyk

Gdy budzą się demony

Dodano: 18 czerwiec 2014 r.

Jak zrobić film o księdzu katolickim i w dodatku świętym, nie czyniąc z niego lukrowanej postaci o nieskazitelnej hagiografii? Odpowiedź na to pytanie daje dzieło Rolanda Joffé’a przybliżające historię założyciela Opus Dei, św. Josemarii Escrivy. Postaci, wokół której narosło wiele mitów i kontrowersji.

Gdy budzą się demony to film, którego próżno szukać w Polsce w dużych kinach sieciowych, bo te odmówiły jego projekcji, podobnie zresztą jak w przypadku niedawnej Cristiady. Czyżby międzynarodowa produkcja z doskonałą obsadą i wyreżyserowana przez nominowanego do Oscara autora Misji nie miała odnieść w naszym kraju sukcesu? A może po prostu chodzi o coś innego? O tematy, które dziś są trochę niewygodne…

„Na cenzurowanym”

Autorzy filmu na początku zamieszczają informację, że obraz „jest inspirowany prawdziwymi wydarzeniami”. Wokół założyciela Opus Dei (Dzieło Boże) powstała „czarna legenda”, m.in. dzięki takim tytułom jak bijący na całym świecie rekordy popularności Kod Leonarda da Vinci. Sprawnie napisany kryminał i wyreżyserowany na podstawie książki film, przedstawiał Dzieło Boże jako instytucję wrogo nastawioną do świeckiego, współczesnego świata i przeciwstawiającą się nauczaniu Soboru Watykańskiego II. Tajemniczość, wysublimowanie, elitarność, niezrozumiała autonomia, niejawne działania to najczęstsze zarzuty stawiane członkom Prałatury Świętego Krzyża i Opus Dei, jak brzmi jego pełna nazwa. Tymczasem film Joffé’a pokazuje ks. Escrivę w zupełnie innym świetle. Obraz powstał w 2011 r. Jeszcze w tym samym roku zaprezentowano go podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie i na prywatnym pokazie w papieskim North American College w Rzymie, a także w samej Hiszpanii. Mniej szczęścia miał w katolickiej Polsce. Kiedy dwa lata temu miała ruszyć jego dystrybucja, film wycofano, tłumacząc się „względami biznesowymi”. Było to tym bardziej niezrozumiałe, że jego twórca, Roland Joffé, był obecny w kwietniu 2012 r. na pokazie obrazu podczas festiwalu filmowego OFF Plus Camera. Film odnoszący sukcesy również w Stanach Zjednoczonych nie trafił do nas nawet na DVD, nie sposób więc nie snuć tutaj jakichś teorii spiskowych… Dopiero nowy dystrybutor na naszym rynku – Kondrat Media – wprowadził go do polskich kin studyjnych.

„Istnieją w nas części, których nie rozumiemy”

Film toczy się dwutorowo. Z jednej strony widz śledzi nakreśloną z epickim rozmachem opowieść o wojnie domowej w Hiszpanii (1936–1939), a z drugiej poznaje losy dwóch antagonistycznych bohaterów – hiszpańskiego księdza Josemarii Escrivy (Charlie Cox) oraz Manolo Torresa (Wes Bentley), postaci fikcyjnej, i jego syna, Roberta (Dougray Scott), dziennikarza śledczego, mieszkającego na co dzień w Londynie. Ten ostatni, niemal pół wieku od dramatycznych wydarzeń w Hiszpanii, ma napisać książkę o budzącym kontrowersje i nieufność inicjatorze katolickiej organizacji. Roberto, próbując odnowić dawno zerwane relacje z ojcem, nie przypuszcza, że głównym źródłem informacji o ks. Escrivie będzie sam Manolo – przyjaciel z dzieciństwa założyciela Opus Dei. Losy obu chłopców, a później młodych mężczyzn, są jednak diametralnie różne. Kiedy wybucha wojna, Manolo sympatyzuje z grupą nacjonalistów, zostaje szpiegiem, infiltruje szeregi republikanów i jednocześnie próbuje zdobyć serce młodej i pięknej idealistki Ildiko (Olga Kurylenko), walczącej po stronie republikanów. Manolo powtarza słowa swojego ojca, że życie to „walka, którą ma zamiar wygrać”. Lewicowa rewolucja w Hiszpanii, która doprowadziła do wojny domowej, jest tu pokazana z całą bezwzględnością i okrucieństwem, a trzeba przyznać, że temat jest polskim widzom naprawdę mało znany. Zresztą w samej Hiszpanii do dziś budzi kontrowersje. Co odzywa się w człowieku, który nie waha się podpalać kościoły, strzelać do świętych figur, niszczyć witraże, poniżać, prześladować, a w końcu z zimną krwią mordować katolickich księży? Reżyser stawia tezę, że w każdym człowieku drzemią uśpione demony, „smoki” (ang. dragones), które dla niego samego stanowią tajemnicę. „Istnieją w nas części, których nie rozumiemy. Chcemy być dobrzy, ale często tak nie jest” – mówił Joffé. Ważne jest, co zrobimy, gdy staniemy naprzeciw tych demonów, jak się zachowamy. „Smoki” nie są przypadkową figurą w tym filmie. W średniowieczu nieznane terytoria na mapach oznaczano napisem „Hic sunt dragones”, do czego reżyser odwołuje się w pierwszych minutach produkcji, pokazując zbliżenie średniowiecznych map świata. Metafora ta staje się zrozumiała w miarę trwania obrazu, którego tytuł w oryginale brzmi There Be Dragons. „Chciałem opowiedzieć historię, która koncentruje się na zdolności przynoszenia miłości światu i wyjaławianiu konsekwencji jej braku. Wojny domowe są straszne, ponieważ powodują rozłamy w rodzinach. (…) Gdy budzą się demony obejmuje dwa rodzaje wojny domowej. Kiedy publiczność obejrzy film, zda sobie sprawę, że w istocie wszyscy jesteśmy w stanie zdecydować, czy trzymać się kurczowo naszych codziennych dramatów, czy szukać sposobów, aby je zwalczać” – mówił reżyser filmu.

Tagi: film
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

św. Jan Bosko

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

opowiadania dla ducha

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł