Dzieciństwo w świecie bez Boga

recenzja książki "Dzieciństwo Jezusa" J. M. Coetzee

Dodano: 24 maj 2013 r.

Na zdjęciu widnieje strapiony czymś mały chłopiec w wieku ok. 5–6 lat. Nogi zwisają mu swobodnie, gdy siedzi na brzegu łóżka, obiema rękoma podpiera podbródek, zaś wzrok kieruje w dół, dając do zrozumienia odbiorcy, że o czymś myśli. A to wszystko na okładce Dzieciństwa Jezusa Johna Maxwella Coetzeego.

Miałem w sobie sprzeczne pragnienia – przyciągnął mnie tytuł, autor–noblista oraz pozytywne recenzje. Odrzucał tytuł (tak, ten sam powód) i to zagadnienie „w świecie bez Boga”. Jak można zresztą opowiedzieć tę samą historię sprzed 2000 lat, znaną i powtarzaną na różne sposoby przy wielu okazjach? Coetzee wykazał się niemałą kreatywnością i za to go podziwiam. W założeniu historia rozgrywa się w świecie bez Boga. Ciekawskim powiem, że w całej książce tylko dwa razy pada słowo „Bóg” i to tylko w kontekście „utartych zwrotów sprzed epoki”, a które teraz nic nie znaczą, po prostu się tak mówi. Jak? „Bóg jeden wie”. Ani nie wiadomo, kim jest Bóg, ani tego, co wie. I nikt z bohaterów się tym nie przejmuje.

Jaki jest ten świat bez Boga? Wspaniały! Uprzejmość oraz życzliwość to cechy charakteru niejako wpisane w każdego człowieka mieszkającego w mieście o wdzięcznej nazwie – Novilla. Głównych bohaterów, czyli mężczyznę lekko po czterdziestce imieniem Simon oraz chłopca w wieku ok. 6 lat o imieniu Dawid, poznajemy w chwili przybycia do tej miejscowości. W tajemniczym świecie wszyscy porozumiewają się po hiszpańsku, nikt nie wie dlaczego, lecz każdy musi się uczyć nowego języka. Po tym także rozpoznaje się przyjezdnych – mówią gorzej, z obcym akcentem. Nikt nie interesuje się, skąd dana osoba pochodzi, wszelkie wspomnienia niejako zamazują się z chwilą przybycia do miasta. Zadaniem Simona jest odnalezienie matki i przekazanie chłopca pod opiekę prawowitej rodzicielki. I tyle albo aż tyle.

Wszystko w tej książce mówi – nazwy miejscowości, imiona bohaterów, ich konstelacja, układ wydarzeń. A podczas czytania ciągle i nieustannie pojawia się pytanie – gdzie jest Jezus, gdzie Jego dzieciństwo? Trzeba wysiłku, by przyjrzeć się sprawie i stwierdzić, że tak, historia małego Dawida to historia Jezusa, ale w innym świecie, tym ulepszonym, bo bez Boga. Ludzie w nim nie pytają o sens życia, nie zastanawiają się nad tym, dokąd zmierza świat – ich życie to codzienne zakupy, wychowywanie dzieci, posyłanie ich na zajęcia, chodzenie do pracy i zarabianie pieniędzy. Wieczorami każdy może spełniać się i rozwijać intelektualnie na darmowej państwowej uczelni. I ta nieustanna życzliwość, brak najmniejszej choćby wątpliwości w istotę prowadzenia takiego życia.

Mały chłopiec nie wyróżnia się praktycznie niczym, raczej ma się wrażenie, że jest autystyczny – zamyka się w sobie, nie chce bawić się z innymi dziećmi, mówi w swoim języku i nie interesuje go to, że mógłby nawiązywać kontakt z innymi. A przy tym jest przekonany o swojej wyjątkowości, mówi zazwyczaj enigmatycznie, ale nikt nie wierzy jego obietnicom. W pewnej chwili obiecuje nawet wskrzesić zmarłego, ale ze względów higienicznych nie pozwalają mu zbliżyć się do zwłok. I historię można by potraktować jako opowiadanie o dzieciństwie chorego dziecka w patologicznej, rozbitej rodzinie/ konkubinacie, ale w dobrze funkcjonującym państwie, które lepiej wie, jak zatroszczyć się o obywatela niż on sam. Kiedy jednak wejdziemy głębiej, dostrzeżemy, gdzie leży sedno sprawy. Bo czy można być życzliwym dla innych i nie wierzyć w miłość? Czy można mieć nadziei, kiedy państwo zapewnia wszystkie Twoje potrzeby i nie musisz zamartwiać się o nic więcej? W takim przypadku nie trzeba też wierzyć. I tak oto znikają trzy cnoty boskie ze świata. Boga się omija, można dyskutować z uczonymi o „krzesłowatości krzesła” i być dumnym z tego, że chodzi się codziennie do pracy. A na wezwanie do „przejścia do nowego życia” w ogóle nie odpowiedzieć. Bo niby jak to uczynić? Należałoby wyjść poza schematy.

Książka nie daje odpowiedzi na wszystkie pytania, nie aspiruje nawet do bycia traktatem filozoficznym. Ot, taka powieść o chłopcu w świecie, gdzie wszyscy są zadowoleni. Książkę można traktować przy tym dwojako – albo jako historię chorego chłopca, albo jako historię chorego świata. O tym, który pogląd zwycięża, decyduje jednak czytelnik.

J.M. Coetzee, Dzieciństwo Jezusa, Znak, Kraków 2013.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

św. Jan Bosko

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

książka

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

opowiadania dla ducha

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł