Stanisław Zimniak SDB

August Hlond – salezjanin, prymas, prorok

Dodano: 5 lipiec 2018 r.

Niezłomny i wybitny – tak można w skrócie opisać kard. Augusta Hlonda, który przyszedł na świat 137 lat temu w małej miejscowości na Górnym Śląsku, należącym wtedy do Niemiec. Wychowany w duchu polskiej tradycji, wykształcony w Turynie i Rzymie, stał się prawdziwym mężem stanu, znanym w Polsce i poza jej granicami, którego doceniali papieże, zaś obawiali się zarówno naziści, jak i komuniści.

...ciąg dalszy
Po środku od lewej: bp S. Wyszyński, kard. A. Hlond i bp A. Baraniak.

Prymas Polski i kardynał

Po śmierci metropolity gnieźnieńskiego i poznańskiego oraz prymasa Polski kard. Edmunda Dalbora w 1926 r., jego następcą papież Pius XI w dniu 24 czerwca 1926 r. mianował Augusta Hlonda, wynosząc go rok później do godności kardynała. Nowo mianowany ordynariusz poświęcił się wówczas stopniowej reorganizacji życia kościelnego w obu diecezjach. Ożywił zaangażowanie katolików w życie społeczne, popierając działalność stowarzyszeń charytatywno-społecznych. Wygłaszał w radio przemówienia i pogadanki z okazji Tygodnia Miłosierdzia czy świąt Bożego Narodzenia, uwrażliwiając opinię publiczną na los najbiedniejszych, zwłaszcza dzieci. Zorganizował Akcję Katolicką, dla której osobiście zredagował statuty i regulaminy.

Osobny rozdział w jego działalności jako prymasa stanowi kwestia opieki duszpasterskiej nad polską emigracją. W 1931 r. papież Pius XI mianował go protektorem Wychodźstwa Polskiego na świecie. Aby zapewnić stałą opiekę duchową polskim emigrantom, poparty w tym przez papieża, w roku 1932 r. założył Towarzystwo Chrystusowe, zgromadzenie zakonne posługujące wśród Polonii. Dwa lata później kard. August Hlond uczestniczył w kanonizacji św. Jana Bosko w Rzymie, a w 1935 r. zwrócił się do papieża z prośbą, aby święto św. Jana Bosko było obchodzone w całym Kościele. Prymas Polski pragnął utrzymać jedność zarówno wśród polskiego duchowieństwa, jak też pomiędzy polskim episkopatem a nuncjuszem i Stolicą Apostolską. Pomimo upoważnienia do realizacji postanowień konkordatowych, osiągnąwszy porozumienie z polskimi władzami w trudnych kwestiach, kard. Hlond starał się wykluczyć politykę z życia Kościoła. Wydarzeniem o znaczeniu historycznym było przygotowanie i zwołanie przez niego pierwszego Polskiego Synodu Plenarnego, który odbył się na Jasnej Górze w 1936 r. pod przewodnictwem papieskiego legata kard. Francesca Marmaggiego.

Tułacz

Po napaści Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 r. został przekonany przez członków polskiego rządu oraz nuncjusza abpa Filippa Cortesiego, aby udać się do Rzymu. Przyjęty z ojcowską troską przez Piusa XII, przedstawił dramatyczną sytuację Polski i poinformował świat o zbrodniach popełnianych przez Niemców. Dzięki temu Ojciec Święty w encyklice Summi Pontificatus poruszył temat męczeństwa i prawa Polaków do wolności (SP 79). Papież na próżno zwracał się do władz niemieckich o pozwolenie dla prymasa na powrót do okupowanej Polski. Podczas pobytu w Rzymie (1939–40), w Lourdes (1940–43) i w Hautecombe (1943–44) kard. Hlond czynił wszystko, co było w jego mocy, aby dopomóc rodakom w kraju, obnażał fałsz i błędy hitlerowskiej propagandy, a także zwracał uwagę opinii światowej na naturę i cele nazistów. 3 lutego 1944 r. został aresztowany przez gestapo, następnie po kategorycznym odmówieniu współpracy z najeźdźcą został uwięziony w klasztorze w Wiedenbrück.

Odnowiciel

Po uwolnieniu przez żołnierzy armii amerykańskiej 1 kwietnia 1945 roku, w ciągu trzech tygodni dotarł przez Paryż do Rzymu. Biorąc pod uwagę decyzje zapadłe na konferencjach w Jałcie i w Poczdamie dotyczące nowych granic Polski, zaproponował rozwiązania dotyczące kwestii Kresów Wschodnich, a także nowych ziem polskich na zachodzie (zwłaszcza diecezji obrządku rzymskokatolickiego i greckokatolickiego). 3 lipca 1945 r. propozycje przedłożył papieżowi, który pięć dni później je zatwierdził, przyznając kard. Hlondowi nadzwyczajne pełnomocnictwa. Prymas opuścił Rzym 11 lipca 1945 r. i już dziewięć dni później pojawił się w Poznaniu. Natychmiast rozeznał sytuację społeczno-polityczną i religijną w kraju. Najpilniejsza okazała się organizacja administracji kościelnej na przyznanych Polsce terenach poniemieckich, na które przybywali Polacy z środkowej części kraju oraz z ziem na wschód od linii Curzona, włączonych do Związku Radzieckiego. Nie mając kontaktów z władzą komunistyczną, dzięki prasie dowiedział się, że troskę o dusze na terenach przyłączonych do Polski mogli sprawować tylko polscy księża. Dnia 9 sierpnia 1945 r. w porozumieniu z abpem Adamem Sapiehą wybrał kandydatów na administratorów apostolskich i 14 sierpnia wręczył nominatom dekrety z obowiązkiem objęcia urzędu z dniem 1 września. Władze komunistyczne nie były zachwycone takim stanem rzeczy. W następnym roku w wyniku decyzji Piusa XII kard. August Hlond udzielił święceń biskupich ks. Stefanowi Wyszyńskiemu, nowemu biskupowi lubelskiemu i swojemu przyszłemu następcy na stolicy prymasowskiej. Również w 1946 r. prezes Amerykańskiej Organizacji Żydów i Stowarzyszeń Międzyreligijnych prof. Mendel Zylberberg podziękował Hlondowi za pomoc okazaną w ratowaniu Żydów w czasie II wojny światowej.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

św. Jan Bosko

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

książka

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Projekt powstały w Roku Miłosierdzia. Motywem przewodnim jest Psalm 145, 9. Pan jest...

59,00 zł

Mojżesz koszulka męska. Projekt inspirowany fragmentem Księgi Wyjścia. "Mojżesz wyciągnął...

55 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł